آنفلوآنزای خوکی بیماری تنفسی خوکها است که از ویروس آنفلوانزا نوع "A" نشأت میگیرد. ویروس آنفلوآنزای خوکی (SIV) به بیماری آنفلوآنزایی اشاره دارد که توسط اورتومیکو ویروسهایی ایجاد میشود که در میان خوکها بومگیر هستند.
آنفلوآنزای خوکی یک بیماری ویروسی است که معمولا خوک را مبتلا میکند اما هرساله مواردی از ابتلای انسان به این بیماری، به ویژه از راه تماس با این حیوان، گزارش میشود. این بیماری در انسان از طریق تماس با فرد مبتلا نیز سرایت میکند و نشانههای معمول آن تب، سرگیجه، خشکی مفصلها، حالت تهوع و در موارد پیشرفته، بیهوشی و مرگ است. موارد انسانی آنفلوآنزای خوکی بیشتر در افرادی رخ میدهد که در فاصله نه چندان دوری در نزدیکی خوکها بهسر میبرند اما امکان دارد ویروس از انسان به انسان دیگری منتقل شود.
همهگیری
بیماری آنفلوانزای خوکی از نوع اچ۱ان۱ است که قبلاً هم وجود داشته و شناخته شدهاست و همهگیری جهانی آنفلوانزا در سالهای ۱۹۱۸ و ۱۹۱۹ نیز به علت شیوع همین نوع آنفلوانزا بودهاست. با این وجود بررسیهای اخیر نشان میدهد که تغییراتی در ساختار این ویروس در آنفلوانزای خوکی به وجود آمدهاست. به همین علت از ۵ آوریل سال جاری میلادی موارد مرگ و میر ناشی از این بیماری در مکزیک و آمریکا روی داد.
نوع جدید آنفلوآنزا که به تازگی در مکزیک و آمریکا کشف شده است ترکیبی از ویروسهای آنفلوآنزای خوکی، انسانی و حاد پرندگان است. پیش از شیوع آنفلوآنزای خوکی در مکزیک، مواردی از ابتلای گسترده دامی و انسانی به این بیماری در آمریکا در سال ۱۹۷۶ و در فیلیپین در سال ۲۰۰۷ گزارش شده بود.
علائم آنفلوآنزای خوکی در میان انسانها به آنفلوانزای انسانی یعنی تب، سرفه، گلودرد، سردرد، احساس سرما و خستگی شباهت دارد. برخی از افراد نیز پس از مبتلا شدن به این بیماری دچار اسهال و استفراغ میشوند. بر اساس اعلام اداره سلامت ایالات متحده (CDC)، دو داروی تامیفلو و رلنزا که داروهای رایج برای مقابله با آنفلوآنزا هستند، برای مقابله با تمام گونههای کنونی آنفلوآنزای خوکی نیز مؤثرند.
سازمان جهانی بهداشت در نشستی در ژنو شرایط اضطراری مرحله ۴ را برای مقابله با آنفلوانزای خوکی اعلام کرد. این تصمیم پس از مشاوره با کارشناسان آنفلوانزا در مناطق بحرانی صورت گرفت.مرحله اضطراری ۴ بدین معنا است، که خطر شیوع این بیماری در سراسر جهان بطور جدی افزایش یافته است. مرحله شش، آخرین مرحلهی اضطراری در جدول مقابله با بیمارهای فراگیر جهانی به حساب میآید.
بنا به گفته کیجی فوکودا، سرپرست سازمان جهانی بهداشت مهار آنفلوانزای خوکی در شرایط کنونی امکانپذیر نیست، زیرا که ویروس ناقل این بیماری از نوع H1N1 دچار تغییر و جهش شده و به سرعت در حال پیشروی در کشورهای مختلف است.
خطر جهانی آنفلونزای خوکی
سرپرست سازمان جهانی بهداشت در مورد خطر گسترش این بیماری می گوید، هیچ منطقهای از جهان از خطر آنفلوانزای خوکی در امان نیست. در جهان ارتباطات سریع و مسافرتهای هوایی، گسترش این ویروس در زمانی کم رخ خواهد داد. با این حال، سازمان بهداشت جهانی تا کنون توصیهای پیرامون محدودیت سفر و بستن مرزها ابراز نکرده است. به نظر کارشناسان، در حال حاضر از سفر به مناطق بحرانی باید صرفنظر کرد. کارشناسان مصرف گوشت پختهشده خوک و فرآوردههای خوکی را بیخطر میدانند.
شیوع آنفلوانزای خوکی در اروپا
بنا به گفته کارشناسان "موسسه روبرت کخ"، در آلمان نیز تاکنون سه مورد از این بیماری مشاهده شدهاست. نتایج آزمایشات پزشکی از این سه بیمار به زودی روشن خواهد شد. یکی از بیماران در منطقه جنوب آلمان زندگی میکند. اولا اشمیت، وزیر بهداشت آلمان در این باره گفت: در صورت بروز آنفلوانزای خوکی، آلمان آمادگی کافی برای مقابله با این بیماری را دارد. تمام بیمارستانها، پزشکان و مراکز درمانی در آلمان اطلاع کافی از این بیماری داشته و در صورت ضروری دست به عمل خواهند زد. وزیر بهداشت آلمان در سخنان خود افزود، دولت برای شرایط جدی و شیوع بیماری، برنامه اضطراری را تهیه کرده که در صورت لزوم به اجرا خواهد گذاشت.
مقامات بهداشت اسپانیا در مادرید نیز تایید کردند، که نمونه دومی از آنفلوانزای خوکی در این کشور مشاهده شده است. این فرد در بیمارستانی در شهر والنسیا مورد آزمایش قرار گرفته و وجود ویروس خطرناک بطور مثبت تایید شده است. این بیمار به تازگی از کشور مکزیک به اسپانیا بازگشته است. بنا به گفته پزشکان شرایط بیمار اسپانیایی در حال حاضر وخیم نیست.
ویروس خطرناک در خاورمیانه و آسیا
گسترش بیماری و انتقال ویروس خطرناک در کشورهای مختلف به سرعت در حال فراگیر شدن است. در روز سهشنبه، ۲۸ آوریل مقامات بهداشت اسراییل اعلام کردند، که نخستین مورد مثبت این بیماری، در این کشور نیز دیده شده است. بیمار، جوانی ۲۶ ساله است، که به تازگی از کشور مکزیک دیدار داشته است. در نیوزیلند ۱۱ مورد و در کره جنوبی نیز یک مورد از آنفلوانزای خوکی بطور مثبت تایید شده است. در کرهجنوبی، زن ۵۱ سالهای حامل ویروس بیماری بوده، که با هواپیما از آمریکا به این کشور باز میگشته است. مقامات پزشکی کرهجنوبی اعلام کردند، که تمام ۳۱۵ سرنشین هواپیما در حال حاضر در قرنطینه به سر میبرند.
بنا به گزارش خبرگزاریها و به نقل از خوزه آنگل کوردوا، وزیر بهداشت مکزیک، تاکنون ۱۶۱۴ تن مبتلا به آنفلوانزای خوکی در این کشور تحت مراقبتهای پزشکی قرار گرفتهاند که در این میان ۱۵۲تن از آنان، جان خود را از دست دادهاند.
علائم
علائم انفلوانزای خوکی در میان انسانها به آنفلوانزای انسانی شباهت دارد. این علائم شامل تب، سرفه، گلودرد، سردرد، احساس سرما و خستگی می باشد. برخی از افراد نیز پس از مبتلا شدن به این بیماری دچار اسهال و استفراغ میشوند. به علت این شباهت ها پزشکان قادر به تشخیص قطعی آنفلوانزای خوکی نیستند، و تشخیص قطعی آن فقط با انجام تست لابراتواری ممکن است.
پیشگیری
آنفلوآنزای خوکی مانند هر نوع سرماخوردگی دیگر از راه تماس سرفه، عطسه منتقل میشود.
• دستان خود را به طور مرتب با آب و صابون بشویید، مخصوصا زمانی که عطسه یا سرفه میکنید و یا وقتی که از بیرون به خانه باز میگردید. و اگر آب و صابون در دسترس نیست، میتوانید از ژلهای تمیزکننده دست استفاده کنید.
• از تماس نزدیک با حیوانات و یا انسانهایی که آلوده هستند بپرهیزید.
• از دست زدن به اشیا و سطوحی که ممکن است آلوده باشند، مخصوصا در اماکن عمومی بپرهیزید.(مانند میزهای کافی شاپها و رستورانها، دستگیره درب وسائل حمل و نقل عمومی، نردهها و …)
• از دست زدن به دهان، بینی و چشمان خود بپرهیزید.
• در صورتی که خود مشکوک به ابتلا به آنفلوآنزا هستید، حتما هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی خود را بگیرید. اگر دستمال به همراه ندارید، هنگام عطسه یا سرفه قسمت داخلی آرنج خود را در برابر دهان و بینی بگیرید تا دستانتان آلوده نشوند.
درمان
داروهایی که در سال های گذشته برای درمان انواع قوی آنفلوآنزا تولید شده اند، توانایی خوبی برای کمک به مبتلایان به آنفلوآنزای خوکی دارند. در حقیقت همه گیری جهانی بیماری هایی مانند آنفلوآنزای مرغی و سارس در سال های گذشته آمادگی مراجع درمانی را برای مقابله با همه گیری های جدید افزایش داده است. چهار داروی آنتی ویروس آمانتدین ،ریمانتدین و oseltamivir و zanamivir برای درمان آنفلونزای خوکی در آمریکا دارای مجوز میباشند. در مورد آنفلوانزای خوکی که اخیرا در مکزیک شیوع پیداکرد، دونوع oseltamivir و zanamivir توسط «مرکز درمان و پیشگیری از بیماریها» در آمریکا توصیه شدهاست.
آیا واکسن سرماخوردگی انسان را از ابتلا به آنفلوآنزای خوکی مصون می کند؟
احتمالا خیر. هر چند واکسن های سرماخوردگی بدن افراد را در برابر سویه ویروس آنفلوآنزا که شامل ویروس آنفلوآنزای خوکی نیز هست، مقاوم می کند ولی مسوولان مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری های آمریکا می گویند آزمایش های اولیه آنها بیانگر عدم ایجاد مصونیت در دریافت کنندگان واکسن سرماخوردگی است.
چند نوع ويروس آنفولانزاى خوكی وجود دارد ؟
ويروسهاى آنفلوانزای خوکی میزبان اصلی شان خوک است اما می توانند مرغ ها و حتی انسانها را آلوده کنند . مواردی از انتقال این نوع ویروس به انسان گزارش شده است و در مواردی هم انتقال از انسان به انسان گزارش شده است . ويروسهاى آنفولانزاى خوكی دائماً تغيير شکل می دهند. البته خوكها به وسيله آنفلوانزاى مرغى هم می توانند آلوده شوند گرچه به اندازه نوع خوکی در این حیوانات مهاجم نیست . ويروسهاى آنفلوانزا وقتى از خوک آلوده خوک دیگری را آلوده می کند می تواند تغییر شکل داده و نوع رفتارش نیز تغییر مى كند ، ويروسها می توانند دوباره جور شوند ( يعنى ژنها را با هم عوض مى كنند) و توانایی ویروس ها و همچنین میزبانی خوک برای هر سه نوع آنفلوآنزای خوکی مرغی و انسانی این خطر را ایجاد می کند که ويروسهاى جديد كه مخلوط انواع خوك ، انسان و نوع ويروسهاى آنفلوانزاى مرغى می باشند پديدار بشوند. با تغييرات در طى سالها انواع متفاوت ويروسهاى آنفولانزاى خوك پديدار شدهاند. حالا، چهار نوع آنفلوانزا نوعهاى فرعى نوع اى ويروس اصلى هستند كه در خوكها بیماری ایجاد می کنند : H۱N۱, H۱N۲, H۳N۲, and H۳N۱ . با اين وجود، بيشتر ويروسهاى آنفلوانزاى خوکی که اخيراً از خوكها به دست آمده اند از توع ويروسهاى ۱N۱H بوده است.
آنفولانزاى خوك در انسانها
آيا انسانها آنفولانزاى نوع خوكی را مى توانند بگيرند؟
معمولاً ويروسهاى آنفولانزاى خوك انسانها را آلوده نمى كنند. با اين وجود، آلودگى انسانها به شکل پراكنده با آنفولانزاى خوك اتفاق افتاده است. معمولاً، اين آلودگی بیشتر در اشخاصی گزارش شده است که در تماس مستقیم با خوک ها قرار داشته اند .(براى مثال پرورش دهندگان خوک و بچههایی که با خوكها بازی می کنند و یا کارمندان محیط نمايشگاه حیوانات و يا كارگران در صنعت وابسته به خوک ). به علاوه، مسئله دیگر استعداد ذاتی اشخاص و یا مستعد بودن در ابتلا به بیماری و پراکنندگی آن نقش دارد . براى مثال، يك بروز آلودگى آنفولانزاى خوك در خوكها در ويسكانسين در ۱۹۸۸ میلادی مشاهده شد که منجر به چندين آلودگى انسانها شد ، اگرچه این حالت منتج به اپیدمی آنفلوآنزای خوکی نشد .
سابقه گزارشات آلودگى آنفولانزاى خوك مشترك با انسانها چند مورد است ؟
در گذشته، (CDC) گزارشاتی از احتمال آلودگى انسان به ويروس آنفلوانزا خوک را طی دو سال دريافت كرد اما از دسامبر ۲۰۰۵، تا فوريه ۲۰۰۹، ۱۲ مورد آلودگى انسان به نوع مهاجم به انسان آنفلوانزا آنفلوآنزای خوکی با گزارش شد.
نشانههاى آنفولانزاى خوك در انسانها چگونه است ؟
نشانههاى قابلانتظار آنفولانزاى خوك در اسنانها مانند نشانههاى آنفلوانزاى فصلى انسان است. تب بی حالی ، بى اشتهايى و سرفه كردن . همچنين تعدادی از افراد آلوده با آنفولانزاى خوكی دچار آبریزش از بینی می گردند . در مواردی نیز گلودرد، تهوع، و استفراغ و اسهال نیز گزارش شده است .
آيا در هنگام بروز آنفولانزاى خوكی مردم می توانند از خوراك گوشت خوك استفاده کنند ؟
بله . ويروسهاى مهاجم آنفلوانزا خوک به وسيله غذای خوب پخته شده قابل سرایت نيستند ( همانند ویروس آنفلوآنزای پرندگان ) . شما به آنفلوانزاى مهاجم خوکی با خوردن گوشت خوك يا محصولات گوشت خوك مبتلا نمی شوید . البته لازم است که غذا به شکل صحیح پخت شود ( گوشت خوك را آشپزى کنید و گوشت خوك در هنگام پخت باید به دماى درونى [۱۶۰ F] برسد تا ويروس آنفولانزاى خوك نابود شود و محصولات گوشت خوك امن گردد .
آنفولانزاى خوك چطور پخش مى شود؟
ويروسهاى آنفلوانزا خوکی می تواند به طور مستقیم از خوكها به انسانها سرایت کند . آلودگى انسان با ويروسهاى انفلوانزای خوكها در هنگامی که انسانها در کنار خوکها قرار می گیرند اتفاق می افتد از قبيل کار در انبارهاى خوكها و در کشتارگاه دام ها و یا مراکز نگهداری و پرورش خوک ها . همچنين انتقال انسان به انسان آنفولانزاى خوك مى تواند اتفاق بیفتد . اين به همان طريق انفلوانزاى فصلى انسانها اتفاق می افتد . و انتقال انسان به انسان اساساً رو در رو و به وسيله سرفه كردن يا عطسه انسانها ی آلوده با ويروس آنفلوانزا اتفاق می افتد . مردم با دست زدن به چيزهایی که با ويروسهاى انفلوانزا خوکی آلوده است و سپس دست زدن به دهانشان ممكن است آلوده بشوند .
ما چه اطلاعاتی درباره پخش انسان به انسان آنفولانزاى خوك داریم ؟
در سپتامبر ۱۹۸۸، يك زن حامله ۳۲ ساله به دلیل سينه پهلو بسترى شده بود و پس از ۸ روز مرد. يك ويروس انفلوانزاى خوکی H۱N۱ كشف شده بود . در شرح حال او شروع بیماری از چهار روز پيش ذکر شده بود ، بيمار به يك نمايشگاه فستيوال خوک در شهر خود رفته بود و با خوکها تماس نزدیک داشت .
در مطالعات پيگيرانه ، ۷۶% از بازیدکنندگان از نمایشگاه خوکها مورد بررسی پادتن آلودگى آنفولانزاى خوك قرار گرفتند اما هيچ بيمارى جدى ميان اين گروه از افراد كشف ن شد . مطالعات اضافى بر آن سه راهکار را پیشنهاد کرد كارمندان بیمارستان كه تماس با بيمار را داشتند علایم خفیف از بيمارى آنفلوانزا را داشتند و پادتن آلودگى آنفولانزاى خوكی در آنان شناسایی شد .
آلودگى هاى انسان چطور مى توانند تشخيص داده شود ؟
براى تشخيص دادن آنفلوانزاى خوکی يك آلودگى ، عموماً نمونه تنفسى احتياج است نمونه ها در ۴ تا ۵ روز اول بيمارى باید جمع گردد (يك شخص وقتى آلوده است ويروس را به احتمال زياد به اطراف پراکنده می کند ). با اين وجود، تعدای از اشخاص آلوده ، مخصوصاً بچهها، ويروس را براى ۱۰ روز و یا بیشتر ممكن است انتقال دهند .برای شناسايى یک فرد به عنوان يك نمونه تایید شده آنفلوانزاى خوكی باید یک نمونه از ويروس به مرکز کنترل بیماریهای ایالات متحده (CDC) فرستاده شود تا آزمايشگاه این مرکز با آزمایش مورد را تایید نماید .
چه مثالهاى ديگر از بروز آنفولانزاى خوكى در دست است؟
احتمالاً بهترین نمونه کشف شده از آنفلوآنزای خوکی يك اپیدمی آنفولانزاى خوكی در ميان سربازها در سنگر ديكس نيوجرسى در سال ۱۹۷۶ میلادی است . براى تایید این بیماری در آن سال ما ۴ نمونه عکس سینه با استفاده از اشعه ايكس داریم که ابتلا به سينه پهلو را در حداقل ۴ سرباز تایید می کند و یک مورد مرگ نیز در آن زمان ثبت شده است . طبق مدارک همه اين بيماران سابقاً سالم بوده اند . ويروس بیماری در يك محيط كارآموزى باعث آلودگی یک سرباز گشته بود و به نظر می رسد با پخش مجدود در بین سربازان انتشار یافته و پس از یک ماه بیماری ناپدید گشته است .
منبع ويروس، زمان دقيق بروز آن در سربازها ی مستقر در سنگر ديكس و علت انتشار محدود آن و همچنین ناپدید شن بیماری همچنان ناشناس مانده است . آنفلوآنزای سنگر ديكس به دلیل وجود یک ويروس جانورى در جمعيت انسانی متراکم در داخل سنگرها انتشار یافته و ممکن است تماس كامل با حیوانات آلوده در مکان شلوغ سنگر در فصل زمستان پیش آمده باشد . عامل ويروس مسبب این بیماری در سنگر ديكس آنفلوانزاى خوکی (H۱N۱) ناميده شده بود ( نيوجرسى سال ۱۹۷۶ میلادی ) .
آيا ويروس H۱N۱ آنفولانزاى خوك مانند ويروسهاى H۱N۱ انسان است؟
خير. ويروسهاى H۱N۱ آنفولانزاى خوك بسیار متفاوت با ويروسهاى ۱N۱H انسان است ، بنابراين، واكسنهای مورد استفاده براى انفلوانزاى فصلى انسان براى جلوگیری از ابتلا به ويروسهاى H۱N۱ آنفولانزاى خوكی نه در بدن خوک و نه در بدن انسان ایمنی ایجاد نمی کند .
آنفولانزاى خوك در خوكها
آيا واكسنی براى آنفولانزاى خوكی موجود است ؟
واكسنهای مختلفی در دسترس است كه خوكها را در مقابل آنفلوانزاى خوکی ایمن می کند .اما در حال حاضر هيچ واكسنی كه به تواند برای انسانها در مقابل آنفلوآنزای خوکی ایمنی ایجاد کند در دسترس نیست . واكسن آنفلوانزاى فصلى ممکن است بر ضد H۳N۲ خوکی كمك کننده باشد ولی مطمئنا به ایمنی و پیشگیری از آنفلوآنزای خوکی نوع H۱N۱ کمک نخواهد کرد .
چگونه از خود و خانواده ام در برابر آنفلوآنزای خوکی محافظت کنم؟
احتیاط های معمول را به کار بندید. آنفلوآنزای خوکی مانند هر نوع سرماخوردگی دیگر از راه تماس سرفه و عطسه منتقل می شود. دست های خود را به طور مرتب بشویید. اگر آب و صابون در دسترس نیست، می توانید از ژل های تمیزکننده دست استفاده کنید.
همان طور که هوشیاری در برابر آلودگی برای پیشگیری از ابتلای شما و خانواده تان به بیماری ضروری است، در صورتی که خود مشکوک به ابتلا به آنفلوآنزا هستید، حتما هنگام عطسه و سرفه جلوی دهان و بینی خود را بگیرید. اگر دستمال به همراه ندارید، هنگام عطسه یا سرفه قسمت داخلی آرنج خود را در برابر دهان و بینی بگیرید تا دستانتان آلوده نشوند.
آنفلوآنزای خوکی چه نشانه هایی دارد؟
آنفلوآنزای خوکی همانند سایر انواع سرماخوردگی عمل می کند. بیماران دچار تب و لرز، سردرد، سرماخوردگی، گلودرد، کوفتگی و درد مفصل می شوند. این بیماری گاهی با تهوع و اسهال همراه است.
آیا انتقال ویروس آنفلوآنزای خوکی به سادگی انجام می شود؟
محققان هنوز اطلاعات کاملی را از نحوه انتقال ویروس آنفلوآنزای خوکی به دست نیاورده اند. سازمان بهداشت جهانی به تازگی برآورد خود مبنی بر سهولت انتقال این ویروس میان انسان ها منتشر کرده است.
اگر با کسی در تماس هستید که سرماخوردگی دارد، با او دست ندهید و روبوسی نکنید. ویروس آنفلوآنزا در اماکن عمومی وجود دارد و تماس با سطوحی مانند دستگیره اتوبوس و صفحه کلید کامپیوتر به راحتی شما را آلوده می کند. اگر دستان خود را به دستگیره در یا اتوبوس زده اید، آن را به دهان و بینی خود نزنید.